Tips van het team:
- Draag goede schoenen: De geplaveide steegjes in de oude stad zijn steil en soms glad.
- Reken op minstens een halve dag: Met de citadel, de bazaar en de tunnel uit de Koude Oorlog valt er makkelijk urenlang genoeg te ontdekken.
- Lees Kadaré voordat je komt: “Kroniek van de stenen stad” geeft je bezoek een extra dimensie.
- Kom vroeg in de ochtend: De citadel is in het zachte ochtendlicht bijzonder fotogeniek, voordat de groepen arriveren.
- Combineer je bezoek met Berat: De twee UNESCO-museumsteden vullen elkaar perfect aan tijdens één route.
Gjirokastër: de UNESCO-werelderfgoedstad van steen
Vanuit de vallei gezien lijkt Gjirokastër op één grote grijze massa die tegen de berghelling omhoogklimt, onderbroken door de houten luiken en balkons van de torenhuizen. Deze stad in het zuiden van Albanië wordt ook wel de “Stenen Stad” genoemd, en die naam past perfect: leistenen daken, gevels en geplaveide steegjes, alles lijkt hier uit dezelfde rots gehouwen.
Met een imposante citadel, een tunnel uit de Koude Oorlog en de verweven levensverhalen van een schrijver en een dictator brengt Gjirokastër een groot deel van de Albanese geschiedenis samen in één stad. Dit is alles wat je moet weten voordat je hier op verkenning gaat.
Een openluchtmuseumstad
Gjirokastër werd voor het eerst vermeld in 1336 onder de middeleeuws-Griekse naam Argyrókastro (“het zilveren kasteel”) en is vandaag een van de best bewaarde voorbeelden van Ottomaanse architectuur op de Balkan. De oude stad staat sinds 2005 op de UNESCO-werelderfgoedlijst, samen met Berat.
De torenhuizen (kulla) weerspiegelen de veiligheidsomstandigheden uit de Ottomaanse tijd: massieve stenen muren, smalle openingen en daken met grijze leien die glinsteren in de regen. Net die alomtegenwoordige steen inspireerde schrijver Ismail Kadaré tot de titel van zijn bekendste roman over zijn geboortestad: “Kroniek van de stenen stad”.
De citadel, een van de grootste kastelen van de Balkanlanden
De citadel van Gjirokastër ligt op 336 meter hoogte en kijkt uit over de hele vallei. De oorsprong ervan zou teruggaan tot de twaalfde eeuw, maar de huidige structuur is grotendeels het resultaat van de verbouwingen die Ali Pasja van Tepelena in de negentiende eeuw liet uitvoeren.
Binnen de muren vind je een wapenmuseum, een klokkentoren en zelfs het wrak van een Amerikaans militair vliegtuig uit de Koude Oorlog. De plek heeft ook een duisterder verleden: onder koning Zog en later onder het communistische regime van Enver Hoxha diende een deel van het kasteel tot in de jaren 70 als gevangenis voor politieke tegenstanders. Om de vijf jaar vindt in de citadel ook het nationale Albanese folklorefestival plaats.
Twee beroemde kinderen, twee tegenovergestelde levenspaden
In Gjirokastër werden twee Albanezen geboren die elk op hun eigen manier een grote invloed hadden op de geschiedenis van het land. De schrijver Ismail Kadaré, die meermaals werd genoemd als kandidaat voor de Nobelprijs voor Literatuur, wijdde een deel van zijn werk aan zijn geboortestad. Aan de andere kant van de geschiedenis staat Enver Hoxha, die hier in 1908 werd geboren en Albanië van 1944 tot 1985 als communistische dictator met harde hand regeerde.
Het geboortehuis van Enver Hoxha, dat in de jaren 60 door een brand werd verwoest en in 1966 werd herbouwd, is tegenwoordig het etnografisch museum van de stad. Het museum is gewijd aan het traditionele Albanese leven in de 19e eeuw. De geschiedenis van het Albanese 20e-eeuwse verleden in één indrukwekkend adres samengevat.
De Koude Oorlogstunnel en de Ottomaanse bazaar
De tunnel uit de Koude Oorlog
Deze tunnel van 800 meter werd onder de citadel uitgegraven en telt 59 ruimtes die ontworpen waren om de communistische partijelite te beschermen bij een aanval. Tegenwoordig is de tunnel ingericht als museum en krijg je er een indringend beeld van de paranoia van het regime van Enver Hoxha.
De Ottomaanse bazaar
De wijk Qafa e Pazarit (de ‘bazaarpas’) ontstond toen de bevolking van de stad buiten de muren van de citadel begon uit te breiden. Vandaag is dit een van de levendigste wijken van de stad, met winkeltjes, cafés en ambachtslieden.
Hoe kom je in Gjirokastër?
Gjirokastër ligt in het zuiden van Albanië, op ongeveer 40 km van Sarandë en de kust, en op minder dan een uur rijden van de Blue Eye, de beroemde turquoise bron in het zuiden van het land. Het is een logische tussenstop voor wie de regio tussen de kust en het binnenland verkent.
Zodra je je auto hebt geparkeerd, ontdek je de stad volledig te voet. De geplaveide, steile straatjes van de oude stad zijn sowieso niet geschikt voor auto’s.
Gjirokastër met Albania Nomads
Met Ottomaans erfgoed, de geschiedenis van de 20e eeuw en de landschappen van Zuid-Albanië is Gjirokastër een waardevolle toevoeging aan elke roadtrip door het land. Met Albania Nomads ontdek je het land op je eigen tempo, in je SUV met daktent. Zo heb je alle vrijheid om dit soort omwegen aan je route toe te voegen.
Zin om dit avontuur zelf te beleven? Bekijk alle beschikbare vertrekdata en reserveer je plek voor een onvergetelijke roadtrip door Albanië.
